در مقدمه کتاب جرم، بزهدیدگان و عدالت که حاوی مقالاتی در مورد اصول در رویه عدالت ترمیمی است، نقل قولی از یک قاضی با تجربه پس از سالها خدمت بیان شده است که توصیف تأسف بار و جدی از وضعیت حاکم بر نظام عدالت کیفری سنتی را بیان میدارد. وی معتقد است که نظام عدالت کیفری سنتی کنونی میخواهد بزهکار مسئولیتپذیر، مثبتاندیش، سازنده، معصوم، مهربان، عاشق و متنفر از قساوت و دشمنی باشد اما در واقعیت پس از تحمل مجازات در نظر گرفته خصوصاً حبس؛ آنها بیمسئولیت، بداندیش و بی فایده، خشن و در هالهای از گناه قرار میگیرند و سپس آنها را در جایی (زندان) قرار میدهیم که مردم خشن محترمند و یکدیگر را استثمار میکنند و یک زندگی کاملاً وابسته خواهند داشت.

حقیقت امر آن است که نظام کیفری سنتی، هدف خود را از مجازات بزهکار «متنبه» ساختن مجرم میداند تا بار دیگر شاهد تکرار جرم نباشد و گاهاً درس عبرتی باشد برای سایرین تا از عواقب کار مطلع شوند و فکر خطا به مغزشان خطور نکند؛ اما در عمل میبینیم که اکثریت قریب به اتفاق افرادی که وارد زندان میشوند، بار دیگر با یک عنوان مجرمانهی دیگر برخواهند گشت و این عدم رویکرد درست مجازاتها است که نه تنها نتوانسته مجرم را متنبهه کند بلکه؛ تجربیات او در رفتارهای مجرمانه بالاتر شده و از او به اصطلاح فردی «حرفه ای» ساخته است.

هنگامی که جرمی در جامعه اتفاق می افتد، بزهکار که خود عامل انجام جرم است و بزه دیده به عنوان کسی که لطمات معنوی و مادی بر او وارد شده و همچنین جامعهای که جرم در آن اتفاق افتاده است، در کارکرد خود دچار مشکل میشوند و هر سه با هم درگیر هستند که در عدالت کیفری سنتی، جامعه و بزه دیده نادیده انگاشته میشود و تنها نمایندهی دولت به عنوان مجری قانون مجرم را مجازات مینماید و تداعی گفته دورکیم درخصوص حقوق تنبیهی در جوامع مکانیکی() است که خشم عمومی هم بر ضد جرم یعنی؛ بر ضد تخطی از فرمانهای اجتماعی است و عدالت چیزی جز آن که نوعی برابری در قراردادهاست و هر کس باید به آنچه حق اوست برسد معنی میشود.

سوره مبارک المائده آیه ۴۵ خداوند هنگامی که از قصاص صحبت میکند، میفرماید: «و هر که از قصاص کردن درگذرد، برایش کفاره ی گناهان او است» که این خود دیدگاه عدالت ترمیمی در دین مبین اسلام است.

از طرفی برای کشورهای در حال توسعه در راه رسیدن به پیشرفت و توسعه، وجود گروههای سنی در بطن جوانی و نوجوانی که اصطلاحاً جمعیت شناسان از آن به عنوان پنجره طلایی یاد میکنند، از ارزش و اهمیت به سزایی برخوردار است جامعه شناسان، اغلب کشورهای در حال توسعه را به اصطلاح در «حال گذار» معرفی مینماید و این امر در صورت غفلت ورزی بخاطر پوست اندازی سنتها و مدرنیته شدن، هزینه های گزافی را بر جامعه وارد میسازد که انحراف و بزهکاری نوجوانان یکی از این مشکلات است و در صورت بروز چنین مسایلی، این جامعه است که فرصت دوباره سازندگی و همنوا شدن با محیط و فضای اجتماعی را برای این دست از افراد که جامعه پذیری آنها با اشکال همراه بوده باید فراهم آورد.

عدالت ترمیمی راهکار بسیار مناسبی برای جوانان و نوجوانان بزهکار است تا با اتخاذ راهکارهای تربیتی درست، یک فرصت دوباره را به آنها ببخشد. در این سنین هنگامی که برچسب بزهکار بر پیشانی مُهر شود و خانواده و یا سایر نهادهای اجتماعی نتوانند در بازپروری کمکی نمایند، یعنی این افراد را در مسیری قرار دادهایم که تا پایان راه باید به عنوان بزهکار باقی بمانند. عدالت ترمیمی فصل جدیدی در تمدن و فرهنگ ابنای بشر است که نیازمند مشارکت کلیهی آحاد اجتماعی است که البته نهادهای متولی در سطح جامعه بایستی امکان این مشارکت را فراهم آورند.